Pam mae nifer y cofrestriadau ar gyfer cymwysterau UG a Safon Uwch yn lleihau yng Nghymru?

 

Pennaeth Ymchwil Cymwysterau Cymru, Tom Anderson, yn ychwilio pam mae nifer y cofrestriadau ar gyfer cymwysterau UG a Safon Uwch yn lleihau yng Nghymru?

Ym mis Mai, gwnaethom gyhoeddi ystadegau cofrestriadau ar gyfer arholiadau yng Nghymru ar gyfer yr haf hwn,yn seiliedig ar y data a ddarparwyd i ni gan fyrddau arholi. Gwnaethant ddangos fod cyfanswm nifer y cofrestriadau ar gyfer cymwysterau UG a Safon Uwch yng Nghymru wedi lleihau yn 2018.

Yn ystod haf hwn, mae'r 44,995 o gofrestriadau UG yn golygu bod gostyngiad cyffredinol o 21.1% o'r nifer uchel diweddar sef 57,030 yn 2015. Yn yr un modd, er nad ydyw'r un mor sylweddol, cafwyd gostyngiad o 12.6% yn y cofrestriadau ar gyfer cymwysterau Safon Uwch dros yr un cyfnod, o 38,480 o gofrestriadau yn 2015 i 33,640 yn 2018.

Felly, beth yw'r rheswm dros hyn ac a ddylem boeni? Y gwir yw bod amrywiaeth o ffactorau yn ategu'r tueddiad hwn, ond ni ddylem boeni gormod. Gadewch i mi esbonio pam.

Fel y gwnaethom nodi wrth gyhoeddi'r ystadegau ym mis Mai, gallai'r gostyngiad yn y cofrestriadau fod wedi'i achosi gan faint poblogaeth lai yn y grwpiau oedran sy'n astudio'r cymwysterau hyn fwyaf. Byddai hyn yn lleihau nifer y myfyrwyr a allai ddewis astudio'r cymwysterau hyn.

Mae ffactorau posibl eraill, megis gostyngiadau yn nifer cyffredinol y cymwysterau a gaiff eu hastudio gan fyfyrwyr, neu gynnydd yn nifer y myfyrwyr sy'n dewis astudio cymwysterau galwedigaethol, dechrau ar hyfforddiant neu ddechrau ar brentisiaethau.

Gwnaethom edrych ar ystadegau'r Swyddfa Ystadegau Gwladol (SYG) a Llywodraeth Cymru ar boblogaeth gyffredinol a phoblogaeth ysgolion uwchradd yng Nghymru i weld sut y gallai nifer y myfyrwyr sy'n dewis astudio cymwysterau UG a Safon Uwch yng Nghymru fod yn newid. 

Gwnaethom hefyd gasglu data ychwanegol gan fyrddau arholi ar nifer y myfyrwyr unigol sy'n cyflawni o leiaf un canlyniad ar gyfer UG, Safon Uwch neu Fagloriaeth Cymru Uwch, a chymharu'r rhain ag ystadegau'r SYG a Llywodraeth Cymru (Ffigwr 1 a 2).

Mae'n werth nodi nad yw cyfran fawr o bobl ifanc rhwng 17 ac 18 oed yng Nghymru yn astudio cymwysterau UG neu Safon Uwch ac yn penderfynu mynd i weithio, astudio cymwysterau galwedigaethol neu Safon Uwch gymhwysol neu'n dechrau ar hyfforddiaethau neu brentisiaethau ar ôl gadael yr ysgol. Dyma pam mae nifer y myfyrwyr sy'n cyflawni o leiaf un canlyniad ar gyfer cymwysterau UG, Safon Uwch neu Fagloriaeth Cymru Uwch, yn llawer llai na'r boblogaeth a ddisgrifir yn ystadegau'r SYG a Llywodraeth Cymru.

Mae'r rhan fwyaf o gofrestriadau cymwysterau UG ar gyfer pobl ifanc 17 oed, lle mae'r rhan fwyaf o gofrestriadau cymwysterau Safon Uwch ar gyfer pobl ifanc 18 oed. Yn ôl ystadegau'r SYG a Llywodraeth Cymru, mae poblogaethau'r grwpiau oedran hyn wedi gostwng yng Nghymru ers 2015. 

Mae nifer y myfyrwyr yng Nghymru sy'n cyflawni o leiaf un canlyniad cymhwyster UG, Safon Uwch neu Fagloriaeth Cymru Uwch hefyd wedi lleihau. Wrth gymharu cyfradd y gostyngiad hwnnw â'r gostyngiad yn y boblogaeth a welwyd yn ystadegau'r SYG a Llywodraeth Cymru, mae'r gyfradd yn debyg i bobl ifanc 18 oed, ond ychydig yn uwch ar gyfer pobl ifanc 17 oed.

Mae'r tueddiadau hyn yn awgrymu bod gostyngiad yn y boblogaeth o bobl ifanc 17 ac 18 oed yng Nghymru wedi bod yn un o brif achosion y gostyngiad yn niferoedd y cofrestriadau ar gyfer cymwysterau UG a Safon Uwch. Fodd bynnag, mae'n bosibl bod ffactorau eraill yn cyfrannu at y gostyngiadau hyn yn y cofrestriadau hefyd, yn enwedig ar gyfer pobl ifanc 17 oed.

Gwnaethom edrych ar sut y mae nifer yr ymgeiswyr yng Nghymru yn cyflawni '2 neu lai', '3' neu '4 neu fwy' o ganlyniadau UG rhwng 2015 a 2017 (Ffigwr 3) wedi newid. Mae'r data hyn yn dangos bod nifer y myfyrwyr sy'n cyflawni 4 cymhwyster UG wedi gostwng 42.1%, lle mae nifer y myfyrwyr sy'n cyflawni 2 neu lai neu 3 cymhwyster UG wedi cynyddu.

Mae hyn yn awgrymu bod y gostyngiad mewn cofrestriadau gan bobl ifanc 17 oed yng Nghymru hefyd wedi'i achosi gan ostyngiad yn nifer y cymwysterau UG sy'n cael eu hastudio fesul myfyriwr, yn ogystal â'r gostyngiad yn nifer y bobl ifanc 17 oed.

Gwnaethom hefyd edrych ar sut y mae nifer y myfyrwyr 18 oed yng Nghymru sy'n cyflawni '0', '1 neu 2' a '3 neu fwy' o gymwysterau Safon Uwch wedi newid rhwng 2015 a 2017 (Ffigwr 4). Mae'r data hyn yn dangos bod nifer y bobl ifanc 18 oed sy'n cyflawni 3 chymhwyster Safon Uwch neu fwy wedi gostwng 11.5%, yn 2016/17 yn bennaf, tra bod y nifer sy'n cyflawni 1 neu 2 cymhwyster Safon Uwch wedi parhau'n sefydlog.

Mae'r gostyngiad o 11.5% yn y myfyrwyr sy'n cyflawni 3 chymhwyster Safon Uwch neu fwy yn debyg i'r gostyngiad yn nifer y bobl ifanc 18 oed yn ystadegau'r SYG a Llywodraeth Cymru.

Mae'r dadansoddiad hwn yn awgrymu bod y gostyngiadau ym maint y boblogaeth yn ysgogi gostyngiadau yng nghofrestriadau UG a Safon Uwch yng Nghymru. Fodd bynnag, gall fod ffactorau eraill sy'n gysylltiedig â'r gostyngiad yn nifer y cofrestriadau, yn enwedig ar gyfer cofrestriadau ar gyfer cymwysterau UG gan bobl ifanc 17 oed.

Byddwn yn edrych ar y newidiadau hyn yn fanylach dros y misoedd nesaf, gan gynnwys ymchwilio ymhellach i'r hyn sydd wedi digwydd yn ystod y flwyddyn ysgol bresennol.