Nid yw arholiadau sydd wedi’u canslo yn golygu nad ydym wedi gweithio'n galed ar gyfer ein graddau

Roedd Dewi Jones i fod i sefyll ei arholiadau Safon Uwch yn Ysgol Gyfun Gymraeg, Llangynwyd yr haf hwn. Mae'n disgrifio ei deimladau pan gafodd arholiadau eu canslo a sut mae wedi parhau i ddysgu yn ystod y cyfyngiadau symud.

 gan Dewi Jones, Ysgol Gyfun Gymraeg, Llangynwyd

Eleni, fel sawl un ohonoch, roeddwn i’n paratoi i sefyll fy arholiadau Safon Uwch. Wrth gwrs, fel mae pawb yn gwybod o wylio’r newyddion, y cyfryngau cymdeithasol, ac o sgwrsio ag eraill (lle defnyddir y gair ‘digynsail’ yn aml!), mae pethau ychydig yn wahanol eleni. 

Rwy’n gwybod bod sawl un wedi disgwyl y byddent yn teimlo rhyddhad mawr, gan edrych ymlaen at dreulio oriau hir o flaen y teledu yn gwylio’r holl raglenni a gollwyd yn yr wythnosau o adolygu 

Pan dorrodd y newyddion y dechreuom ofni y byddai’r holl waith yn ofer, heb arholiad i roi prawf i’r llafur. Arweiniodd hyn at bang o euogrwydd ynof i. A oeddwn i am ennill cymhwyster heb brofi i’n hun fy mod yn ei haeddu? A fyddai pobl o flynyddoedd eraill yn fy ystyried i fel twyllwr am nad oeddwn i wedi sefyll arholiadau? 

Fodd bynnag, er nad dyma’r ffordd draddodiadol o ennill y cymhwyster, nid yw hynny’n eu dibrisio. Mae rheswm bod y gair ‘digynsail’ yn cael ei ddefnyddio cymaint, wedi’r cyfan.  

Yr hyn a gymerodd ychydig o amser i mi sylweddoli oedd mai dim ond un mesur o ‘haeddiant’ yw arholiad. Mae’n bwysig iawn cofio nad yw pobl wastad ar eu gorau mewn arholiad, ac nid ydynt wastad yn adlewyrchu ‘haeddiant’ person o’r cymhwyster, ychwaith 

Does dim un system yn berffaith, ac nid yw’r ffaith ein bod ni’n cael ein harholi’n wahanol eleni yn dileu ein holl waith caled yn ystod y flwyddyn a thrwy gydol ein hamser yn yr ysgol. 

A dweud y gwir, mae gohirio’r arholiadau wedi rhoi mwy o ryddid i mi astudio fy mhynciau y tu hwnt i’r cwricwlwm arferol. Er enghraifft, rwyf wedi bod yn gwylio’r fideos a ddarperir gan Raglen Gymorth Mathemateg Bellach Cymru. Crëwyd y rhain ar gyfer myfyrwyr Blwyddyn 13 sy’n bwriadu astudio pwnc sy’n ymwneud â mathemateg yn y brifysgol, ac maent yn helpu i bontio’r bwlch gyda senarios difyr a hwyliog – gan drafod pethau mor eang â Mathemateg, Celf, a’r Meirw Byw. 

I mi, y peth pwysicaf oll yn ystod hyn i gyd yw gwybod fy mod i mewn sefyllfa lwcus iawn mewn gwirionedd. Ydw, rwy’n anffodus gan y bydda i’n colli rhai o’r profiadau hynny sydd fel arfer yn rhan o fywydau myfyrwyr Blwyddyn 13 wrth iddynt adael yr ysgol, ond o leiaf yn y cyfnod ansicr hwn rwyf i wedi cael llawer mwy o sicrwydd na sawl un arall. 

Cyhoeddwyd 3 Gorffennaf 2020