Datganiad Cymwysterau Cymru ynghylch broses apelio

Yn dilyn cyhoeddiad y Gweinidog Addysg ar ddydd Llun, 17 Awst, a Chyfarwyddyd dilynol y bydd cymwysterau TGAU, UG, Safon Swch a Thystysgrif Her Sgiliau Bagloriaeth Cymru yn cael eu dyfarnu bellach ar sail graddau asesu canolfannau, gallwn gadarnhau'r broses apelio newydd ar gyfer cyfres arholiadau haf 2020.

O ganlyniad i'r newid hwn yn y dull o ddyfarnu cymwysterau, bydd dysgwyr yng Nghymru yn awr yn cael y radd uchaf o blith y radd asesu canolfan a'r radd a gyfrifir ar gyfer cymwysterau TGAU, Safon UG a Thystysgrif Her Sgiliau Bagloriaeth Cymru. Ar gyfer Safon Uwch, bydd dysgwyr yn cael yr uchaf o blith eu gradd UG, eu gradd asesu canolfan a’r radd wedi'i chyfrifo. Yn y cyd-destun hwn y cyhoeddir y broses apelio newydd.

Sail dros Apelio

Gallwn gadarnhau bod y seiliau dros apelio, i'w cyflwyno gan ysgol neu goleg ar ran dysgwr, fel a ganlyn:

  1. Cred Pennaeth y Ganolfan fod camgymeriad gweinyddol neu weithdrefnol wedi'i wneud wrth gyflwyno data asesu’r ganolfan i CBAC.
  2. Cred Pennaeth y Ganolfan fod CBAC wedi cyflwyno gwall yn y data asesu canol a gyflwynwyd iddo.
  3. Mae Pennaeth y anolfan o'r farn bod canlyniad a gyhoeddwyd gan CBAC wedi'i ddyrannu a / neu ei gyfleu yn anghywir i ddysgwr.
  4. Bod rhyw fethiant gweithdrefnol arall wedi bod ar ran CBAC.

O ran y dysgwyr hynny sy'n derbyn gradd wedi'i chyfrifo am mai honno yw'r uchaf o blith y graddau sydd ar gael iddynt, bydd y seiliau gwreiddiol dros apelio yn parhau mewn grym.

Ni all dysgwr apelio oherwydd ei fod yn anghytuno â barn broffesiynol ei ysgol neu goleg o'r radd y byddai'r dysgwr yn fwyaf tebygol o'i chyflawni pe bai arholiadau wedi'u cynnal.

Gwallau canolfannau

Gall ysgol neu goleg sydd â thystiolaeth ei bod wedi gwneud camgymeriad (er enghraifft gwall clerigol eithriadol neu fethiant i ystyried gwybodaeth bwysig am berfformiad tebygol dysgwr a ddylai fod wedi, ac a gafodd ei ystyried ar gyfer dysgwyr eraill) wrth gyflwyno ei asesiad o radd debygol dysgwr fynd â'r dystiolaeth honno i CBAC. Bydd angen i CBAC ddeall sut gwnaeth yr ysgol neu'r coleg gamgymeriad a arweiniodd at pennaeth y ganolfan i wneud datganiad ffug.

Os yw CBAC yn fodlon bod y dystiolaeth yn dangos bod yr ysgol neu'r coleg wedi gwneud camgymeriad ac y dylai'r ysgol neu'r coleg felly fod wedi cyflwyno gradd asesu canolfan wahanol, gall newid y radd a ddyfarnwyd.

Mae’r safbwynt na chaiff dysgwr nac ysgol na choleg gyflwyno apêl i CBAC ar y sail bod yr ysgol neu'r coleg wedi newid ei farn broffesiynol ers hynny yn parhau. Fodd bynnag, os yw ysgol neu goleg bellach yn credu bod gradd asesu canolfan yn adlewyrchu gwall yn y ffordd y daethpwyd i'r farn broffesiynol, gallai godi hyn gyda CBAC.

Ni allai ysgol neu goleg godi pryder o'r fath ar y sail bod sefydliad arall wedi cymryd dull gwahanol o bennu graddau asesu canolfannau neu y gallai gwahanol athrawon fod wedi dod i ddyfarniad gwahanol, neu oherwydd nad oedd y broses safoni genedlaethol yn gweithredu yn ôl y disgwyl. Byddai angen i'r ysgol neu'r coleg ddarparu tystiolaeth o'r dull gwreiddiol a gymerodd a dangos pam nad oedd hyn yn briodol, o ystyried y wybodaeth gyhoeddedig Gwybodaeth i Ganolfannau ar gyflwyno Graddau Asesu Canolfannau.

Byddai angen i CBAC fod yn fodlon bod y dull a gymerwyd gan yr ysgol neu'r coleg yn amhriodol, nid y gellid bod wedi cyrraedd dyfarniad gwahanol ynghylch gradd asesu canolfan, i ystyried apêl ar y sail bod y dyfarniad gwreiddiol yn ddiffygiol.

Mewn achosion o'r fath, bydd CBAC yn ystyried natur camgymeriad yr ysgol neu'r coleg a sut y digwyddodd wrth benderfynu a ddylai gymryd unrhyw gamau dilynol yn erbyn yr ysgol neu'r coleg. O ystyried y gofal y rhoddodd ysgolion a cholegau i benderfynu ar raddau asesu canolfannau a'r broses sicrwydd mewnol cyn cyflwyno Datganiad y Pennaeth Canolfan, rydym yn disgwyl y byddai'n anarferol iawn iddynt nodi problemau o'r fath gyda graddau asesu canolfannau.

Bydd ysgol neu goleg a gymerodd i ystyriaeth ddosbarthiad graddau asesu canolfannau o gymharu â graddau a gyflawnwyd gan ddysgwyr y ganolfan mewn blynyddoedd blaenorol wedi gweithredu o fewn y canllawiau. Felly, ni ystyrir ystyried gwybodaeth o'r fath yn wall.

Pryderon ynghylch rhagfarn neu wahaniaethu

Pan fydd gan ddysgwyr bryderon gwirioneddol bod eu canolfan wedi dangos tuedd neu wahaniaethu o ryw fath neu'i gilydd, dylai'r dysgwr godi'r mater gyda'i ganolfan.

Yn y lle cyntaf, dylai'r dysgwyr ofyn i'w canolfan wirio a ydyn nhw wedi gwneud camgymeriad. Os cafodd y radd ei chyflwyno'n gywir, efallai y byddant yn dymuno gwneud cwyn y byddai angen i'r ganolfan ei hun ymchwilio iddi. Mae canllawiau ar Weithdrefnau Cwynion Ysgol ar gael gan Lywodraeth Cymru.

Mewn achosion lle nad yw hynny'n briodol efallai, gallent hefyd drosglwyddo tystiolaeth o'r fath i CBAC a all wedyn benderfynu ymchwilio i'r mater fel achos o gamymddwyn honedig gan y ganolfan. Pan gadarnheir cwyn o'r fath yn dilyn ymchwiliad, gall CBAC gywiro canlyniadau.

Mae'n bwysig nodi mai ar yr achwynydd fydd baich y prawf, a byddai angen cyflwyno tystiolaeth sylweddol i gyd-fynd ag unrhyw gwynion o'r fath i gefnogi'r achos. O ystyried difrifoldeb honiadau o'r fath, rhagwelwn y bydd achosion o'r fath yn digwydd mewn amgylchiadau eithriadol yn unig.

Rydym wedi cynhyrchu canllaw sy'n esbonio'r broses apelio, a'r hyn y dylai dysgwr ei wneud os oes ganddo bryderon ynghylch rhagfarn neu wahaniaethu. Gellir dod o hyd i’r canllaw hwn ar ein gwefan.

Efallai y bydd dysgwyr hefyd yn dymuno codi pryderon o'r fath gyda’r Gwasanaeth Cynghori a Chymorth Cydraddoldeb (EASS).

Ceir rhagor o fanylion am y newidiadau a wnaed i'n Fframwaith Rheoleiddio Arbennig: Cymwysterau Cyffredinol - Amodau a Gofynion, ac amodau cydnabod arbennig a roddwyd i CBAC ar ein gwefan.