Cwestiynau cyffredin

Mae cymwysterau yn y sectorau Gwasanaethau Adeiladu ac Adeiladu yn newid yng Nghymru yn dilyn adolygiad. Yn yr adran hon, rydym yn esbonio beth mae hyn yn ei olygu i bawb sy'n gysylltiedig.

Pam mae cymwysterau ym maes Adeiladu a'r Amgylchedd Adeiledig yn newid?

Rydym ni wedi edrych yn ofalus ar y sector a beth fydd angen ar y sector yn y dyfodol. Wrth gydweithio'n agos â diwydiant rydym yn llunio cyfres newydd o gymwysterau a fydd yn symleiddio'r hyn sy'n cael ei gynnig ar hyn o bryd, yn ogystal â chyflwyno ystod ehangach o sgiliau i adlewyrchu'r hyn y mae cyflogwyr yn dweud wrthym fod ei angen arnynt.

Pryd bydd y newidiadau'n dod i rym?

Bydd y rhan fwyaf o'r cymwysterau newydd ar gael fel cyrsiau o 1 Medi 2021.  Bydd y cymhwyster Safon Uwch ar gael o fis Medi 2022. 

Beth yw'r cymwysterau newydd?

Mae wyth cymhwyster newydd, a fydd ar gael yn Saesneg a Chymraeg. Mewn canolfannau ôl-16, bydd pum cymhwyster newydd yn y meysydd canlynol:

 

Gwasanaethau Adeiladu 

Adeiladu 

Cymhwyster Sylfaenol mewn Adeiladu a'r 
Amgylchedd Adeiledig

Dilyniant 

Dilyniant 

Prentisiaeth 

Prentisiaeth 


Yn ogystal, bydd tri chymhwyster cyffredinol newydd: TGAU a TAG Safon UG/Uwch yn yr Amgylchedd Adeiledig.

Beth sydd o'i le ar y cymwysterau sydd ar gael ar hyn o bryd?

Pan wnaethom ni adolygu'r hyn sydd ar gael ar hyn o bryd, dywedodd pobl eu bod yn credu ei fod yn rhy gymhleth ac anhyblyg, bod dysgwyr yn arbenigo mewn pwnc yn rhy gynnar a bod asesu yn llai effeithlon yn aml nag y gallai fod. Mae rhagor o wybodaeth ar gael yn ein hadolygiad Adeiladu'r Dyfodol.

A fydd y cymwysterau presennol yn parhau i gael eu cydnabod?

Byddant. Bydd cymwysterau yn seiliedig ar gymhwysedd (er enghraifft NVQs), y mae dysgwyr eisoes wedi'u pasio, yn parhau i gael eu cydnabod. Bydd dysgwyr sydd wedi dilyn cymwysterau mewn addysg bellach ond sydd heb ddilyn cymhwyster cymhwysedd yn y gweithle yn symud ymlaen i gymhwyster Prentisiaeth newydd. Mae dysgwyr yn gallu parhau i ddilyn NVQs fel rhan o'u datblygiad proffesiynol parhaus. 

A fydd y cymwysterau hyn yn cael eu derbyn mewn rhannau eraill o'r DU?

Byddant. Bydd y cymwysterau'n seiliedig ar safonau galwedigaethol a gydnabyddir yn genedlaethol a bydd dysgwyr yn gallu gweithio mewn rhannau eraill o'r DU. 

A fydd modd i mi fynd ymlaen i astudio'n bellach neu fynd i fyd cyflogaeth gyda'r cymwysterau newydd?

Bydd, mae'r rhan fwyaf o'r cymwysterau'n cynnig llwybr i fynd ymlaen i astudio'n bellach, tra bod y cymhwyster Prentisiaeth yn galluogi dilyniant i grefft ddewisol mewn cyflogaeth. Bydd y lefelau Sylfaen a Dilyniant yn cael eu cynllunio i gynnig llwybr tuag at Brentisiaeth, a bydd y cymhwyster Safon Uwch yn cynnig llwybr i ddysgwyr sy'n awyddus i astudio gradd berthnasol.

Beth os wyf i eisoes wedi dechrau astudio cymhwyster cyfredol mewn crefft adeiladu neu wasanaethau adeiladu?

Byddwch yn cwblhau unrhyw gwrs rydych eisoes wedi dechrau arno ac yn dilyn y cymhwyster rydych wedi cofrestru ar ei gyfer. Os byddwch wedyn yn dechrau Prentisiaeth, byddech yn dilyn y cymhwyster Prentisiaeth newydd. Bydd cyfnod pontio ar gyfer cyflwyno'r cymhwyster Prentisiaeth lle bydd dysgwyr sydd â chymwysterau etifeddol yn gallu dilyn y cymhwyster Prentisiaeth heb ddilyn y cymhwyster Sylfaen na'r cymhwyster Dilyniant. 

Ble byddaf yn gallu dilyn y cymwysterau newydd?

Byddwn yn cydweithio â cholegau addysg bellach a darparwyr dysgu seiliedig ar waith ar hyd a lled Cymru i sicrhau eu bod yn barod i gyflwyno'r cymwysterau newydd. I ddilyn cymhwyster Prentisiaeth, mae'n rhaid i ddysgwyr fod yn gweithio fel prentis gyda chyflogwr – bydd colegau a darparwyr dysgu seiliedig ar waith yn helpu pobl i ganfod y cyfleoedd prentisiaeth hyn. Gall Gyrfa Cymru hefyd gynnig gwybodaeth am brentisiaethau.

Gall ysgolion gynnig y TGAU newydd yn yr Amgylchedd AdeiledigT fel rhan o'u darpariaeth Cyfnod Allweddol 4, a bydd y y TAG Safon UG/Uwch yn yr Amgylchedd Adeiledig ar gael i'w gyflwyno mewn ysgolion gyda chweched dosbarth ac mewn colegau AB. 

Beth yw'r gwahaniaeth rhwng Peirianneg Gwasanaethau Adeiladu ac Adeiladu?

Mae crefftau ym maes adeiladu gan fwyaf yn gysylltiedig ag adeiladwaith adeiladau, gan gynnwys gosod brics, gwaith saer, teilio a phlastro, tra bod crefftau Peirianneg Gwasanaethau Adeiladu yn gysylltiedig â systemau gweithredol megis gwaith plymio, gwresogi, awyru a gwasanaethau trydanol. Mae'r crefftau hyn i gyd yn galw am ddealltwriaeth sylfaenol o'r sector cyfan, felly bydd rhywfaint o orgyffwrdd rhwng y ddau faes.

 

Trades in Construction relate mainly to the fabric of buildings, including bricklaying, carpentry, tiling and plastering. Building Services Engineering trades relate to operational systems such as plumbing, heating, ventilation and electrical services. All of these trades require a basic understanding of the sector as a whole, so there will be some overlap between the two areas.

Sut y bydd y newidiadau hyn yn effeithio ar ganolfannau?

Byddwn ni - ynghyd â'r corff/cyrff dyfarnu sydd wedi'i gomisiynu/wedi'u comisiynu - yn gweithio'n agos gyda chanolfannau gan gynnwys ysgolion, colegau a darparwyr dysgu seiliedig ar waith i baratoi ar gyfer cyflwyno'r cymwysterau newydd. Byddwn yn gofyn i ganolfannau ein helpu i ddeall eu hanghenion a sicrhau bod y cymwysterau a'r adnoddau ategol yn gywir. 

Un o'r gwahaniaethau allweddol fydd hyn: ni fydd dysgwyr rhwng 16-19 oed sy'n dilyn rhaglenni addysg  amser llawn yn dilyn cymhwyster mewn un grefft yn unig yn eu blwyddyn gyntaf. 

Bydd y cymwysterau Sylfaen yn rhai cyffredinol, a byddant yn caniatáu i ddysgwyr ganolbwyntio ar grefft o'u dewis. Yna bydd y cymhwyster Dilyniant yn galluogi dysgwyr i ddatblygu eu sgiliau mewn un grefft benodol - a all fod yr un peth â'r grefft a astudiwyd ganddynt yn ystod y flwyddyn Sylfaen neu'n wahanol.   

A fydd angen i staff ailhyfforddi?

Bydd staff hyfforddi yn gallu hyfforddi dysgwyr yn eu crefftau cyfredol, ond bydd angen iddynt addasu i gynnwys deunydd newydd - yn enwedig ar gyfer y cymhwyster Sylfaen. 

Bydd y safonau galwedigaethol cenedlaethol sydd ar hyn o bryd yn sail i bob crefft yn parhau i fod yn sail i'r hyfforddiant ar gyfer y sgiliau crefft a ddysgir mewn colegau ac ar brentisiaethau. Byddwn yn sicrhau bod y corff dyfarnu yn darparu'r lefel gywir o hyfforddiant ac adnoddau. 

Sut y byddaf yn gwybod bod gan fy nysgwr/cyflogai'r cymwysterau cywir?

Rydym yn cydweithio â diwydiant i ddatblygu'r cymwysterau newydd, a bydd cyrff perthnasol y sector yn darparu gwybodaeth ynglŷn â sut mae'r cymwysterau'n cael eu derbyn ar gyfer crefftau. Un o'n prif bryderon yw sicrhau bod y cymhwyster prentisiaeth yn cael ei dderbyn ar gyfer mynd ymlaen i gyflogaeth amser llawn ym mhob crefft. Mae ein gwefan a'r rhwydwaith Cymdeithas Penaethiaid Adeiladu mewn addysg bellach yng Nghymru (BACH) hefyd yn ffynonellau ar gyfer rhagor o wybodaeth. 

Fel arbenigwr neu addysgwr, sut y gallaf fod yn rhan o'r diwygiadau sy'n cael eu rhoi ar waith gan Cymwysterau Cymru?

Byddwn yn cynnal nifer o grwpiau ffocws, gan gynnwys ymgynghoriadau lle bydd modd i chi roi sylwadau ar gynnwys a chynllun y cymwysterau newydd. Mae'r manylion ar ein gwefan.

Buom yn gweithio gydag ystod eang iawn o randdeiliaid drwy gydol y broses ddatblygu, ac ym mis Mai 2019, byddwn yn rhannu ein cynnydd drwy waith ymgysylltu ar-lein. Bydd hwn yn gyfle i bawb sydd â diddordeb roi adborth ynghylch y gofynion sylfaenol rydym wedi'u nodi ar gyfer y cymwysterau newydd.

Beth fydd cost y cymwysterau newydd?

Bydd angen i'r corff dyfarnu arddangos gwerth am arian wrth brisio'r cymwysterau newydd a chyhoeddi ei ffioedd yn glir ar ei wefan. 

 

Os oes gennych chi unrhyw gwestiynau pellach, cysylltwch â ni