Datganoli a newidiadau – beth y mae'n ei olygu i gymwysterau TGAU

  Gan Philip Blaker, Prif Weithredwr, Cymwysterau Cymru

Dangosodd diwrnod canlyniadau cymwysterau TGAU eleni bod y newidiadau newydd ledled y gwledydd datganoledig yn ei gwneud hi'n anoddach i'w cymharu – a gellir dadlau bod hyn yn annoeth. Nawr, mae pawb yn ceisio deall darlun cymhleth yn y tymor hwy.

Yn sgil y newidiadau ym mhob gwlad, a'r amrywiaeth o ddehongliadau ac esboniadau i'w hystyried, mae'n hawdd deall sut y gallai sylwebyddion ddrysu neu lunio rhagdybiaethau anghywir. Mae'n werth chwalu rhai o'r mythau hynny.

Cafwyd llawer o sylwebaeth ynghylch y diwygiadau i gymwysterau TGAU yn Lloegr ar y diwrnod canlyniadau. Mae llawer wedi newid yno, gan gynnwys y system raddio 9-1 newydd, felly mae'n bosibl fod pobl yn tybio nad yw Cymru wedi newid o gwbl. Nid yw hyn yn wir o gwbl.

Mae ein dull gweithredu wedi bod yn bwyllog, felly mae'n bosibl nad yw mor amlwg â'r newidiadau yn Lloegr. Yn sgil cyfanswm o 21 o gymhwysterau TGAU newydd wedi'u datblygu a'u harholi dros y pum mlynedd diwethaf, mae maint a chyflymder diwygiadau i gymwysterau yng Nghymru wedi bod yr un mor heriol. Er nad yw'r newidiadau wedi cael cymaint o sylw yn y wasg, maent yn sylweddol, a byddai unrhyw athro yng Nghymru yn cytuno â hyn.

Mae'n wir bod Cymru wedi cadw'r system raddio A* i G ar gyfer cymwysterau TGAU, yn wir eu bod wedi'u dylunio ar gyfer yr un ystod o fyfyrwyr ag o'r blaen ac maent yr un maint â fersiynau etifeddol. Mae'r diwygiadau yng Nghymru ychydig yn wahanol i'r rheini yn Lloegr, ond maent yn rhannu'r un nod o gryfhau cymwysterau TGAU i fodloni gofynion sy'n newid. Caiff cymwysterau TGAU yn y ddwy wlad eu graddio'n wahanol, ond nid yw'r gyfrededd yn wahanol.

Er nad yw'r newidiadau mor amlwg, rydym wedi cryfhau cymwysterau TGAU i sicrhau eu bod yn addas ar gyfer y dyfodol.

Rydym wedi cyflwyno amrywiaeth o gynnwys difyr wedi'i ddiweddaru ac wedi cryfhau trefniadau asesu, fel y gall dysgwyr herio eu hunain. Rydym wedi ail-galibro’r cydbwysedd rhwng asesiadau drwy arholiadau a gwaith cwrs, wedi newid mwy o gymwysterau yn rai llinol yn hytrach nag unedol ac wedi capio'r nifer o droeon y gellir ail-sefyll uned.

Mae gwyddoniaeth yn enghraifft dda o faint sydd wedi newid, gan ddefnyddio dull synhwyrol o ddiwygio. Cafodd pynciau cymwysterau TGAU gwyddoniaeth eu hail-ystyried er mwyn sicrhau eu bod yn berthnasol ac yn ymestynnol, ac yn ddiddorol i ddysgwyr. Caiff myfyrwyr eu hasesu ar sail eu sgiliau gwyddoniaeth ymarferol o hyd, ond y bwrdd arholi sy'n marcio hyn bellach ac nid ysgolion.

Rydym wedi cyflwyno dau gymhwyster TGAU mathemateg ar wahân, un yn canolbwyntio ar ddatrys problemau ymarferol mewn cyd-destunau cyffredin, a'r llall yn canolbwyntio ar fathemateg mwy cysyniadol. Mae tair haen asesu, sy'n herio myfyrwyr â chyrhaeddiad uchel ac sy'n cynnig profiad arholiadau mwy cadarnhaol ar gyfer y rheini sy'n cael mwy o drafferth â mathemateg.

Gall y cyfuniad o ddiwygio a datganoli ymddangos fel gormod o newidiadau, ond rydym yn parhau i gydweithio â rheoleiddwyr yn Lloegr a Gogledd Iwerddon i sicrhau y rhoddir yr un gwerth i gymwysterau ac y cânt eu hasesu'n deg.

Rydym wedi diwygio cymwysterau Safon Uwch ochr yn ochr â Lloegr hefyd, ac wrth i'r cwricwlwm newydd ddatblygu yng Nghymru, mae mwy o ddiwygio ar y gweill. Ni fydd hyn yn golygu y bydd cymariaethau syml ochr yn ochr â'i gilydd yn haws wrth i ni symud ymlaen, ond mae'n adlewyrchu natur y datganoli a'r newidiadau yn ecoleg gwledydd y DU.