Rhagor o wybodaeth i ysgolion a cholegau am y broses apelio yn ystod haf 2021 

Dydd Llun 17 Mai 2021

Mae Cymhwyster Cymru wedi cyhoeddi heddiw  Gwybodaeth i ganolfannau ar y broses adolygu ac apelio mewn canolfannau yn haf 2021Mae'r ddogfen yn rhoi rhagor o wybodaeth am sut y bydd apeliadau'n gweithio eleni. Mae CBAC hefyd yn cyhoeddi eu canllawiau heddiw.     

Eleni, gall dysgwyr ofyn i'w hysgol neu goleg adolygu eu Gradd Dros Dro a Bennir gan y Ganolfan os ydynt yn credu bod camgymeriad wedi'i wneud wrth benderfynu ar eu gradd.  Rhaid i ddysgwyr egluro'n gryno pam eu bod yn credu y bu camgymeriad wrth ofyn am Adolygiad gan y Ganolfan. 

Bydd ail gam y broses yn cael ei gynnal gan CBAC ar ôl diwrnod y canlyniadau ym mis Awst. Byddant yn edrych i weld a yw’r dyfarniad y mae'r ganolfan wedi'i wneud yn afresymol a/neu os oes camgymeriad gweithdrefnol wedi'i wneud.  

Cam tri yw adolygiad gan y Gwasanaeth Adolygu Gweithdrefnau Arholi (EPRS) gan Cymwysterau Cymru.  Mae'r EPRS yn gwirio a yw CBAC wedi dilyn y gweithdrefnau gofynnol o ran sut yr ystyriodd yr apêl.  

Dywedodd Philip Blaker, Prif Weithredwr Cymwysterau Cymru: “Gofynnir i ysgolion a cholegau wneud llawer eleni, mewn amgylchiadau anodd, a diolchaf iddynt am eu gwaith caled. Ein blaenoriaeth yw cael proses adolygu deg ar waith sy'n parchu hawliau dysgwyr ac yn rhoi eu hanghenion yn gyntaf.   

"Bwriad y broses apelio yw cywiro camgymeriad a wnaed wrth benderfynu ar radd.  Dylai camgymeriadau fod yn brin, ond lle y'u nodwyd rhaid eu cywiro. 

Nid yw adolygiad canolfan yn gyfle i ddysgwyr geisio gwella graddau sydd wedi'u pennu'n deg. Mae hefyd yn bwysig deall nad yw'n ymwneud ag ail-farcio gwaith fel y byddai mewn blynyddoedd eraill - mae'r ffocws ar y radd gyffredinol. 

Ystyriwyd y dull o ymdrin ag apeliadau yn ofalus gan y Grŵp Cynghori Dylunio a Chyflawni, sydd fel penaethiaid ysgolion ac arweinwyr colegau yn ymwybodol o'r goblygiadau o ran llwyth gwaith ac wedi cydbwyso hyn yn erbyn yr angen am broses effeithiol i ddysgwyr." 

Bydd Cymwysterau Cymru yn cyhoeddi canllaw ar gyfer dysgwyr, rhieni a gofalwyr am y broses asesu ar gyfer 2021 a bydd hefyd yn cyhoeddi gwybodaeth fanwl bellach i gefnogi dealltwriaeth dysgwyr o'r broses apelio cyn gwyliau hanner tymor.  

Dywedodd Mair Hughes, Pennaeth Ysgol Penglais yn Aberystwyth: “Mae'n iawn i ddysgwyr allu gofyn am adolygiad canolfan o'u gradd os gallant nodi bod camgymeriad wedi'i wneud – dyma eu hawl gyfreithiol a moesol. 

Drwy gydol y broses hon, rydym wedi parhau i fod yn agored ac yn dryloyw gyda dysgwyr a rhieni ac mae dilyn hyn i gam adolygu’r ganolfan yn bwysig.  Mae gennym brosesau trylwyr a manwl iawn ar waith ar gyfer yr asesiadau a'r broses sicrhau ansawdd. 

Fodd bynnag, pe bai dysgwr yn nodi bod camgymeriad wedi'i wneud, mae'n bwysig ein bod ni fel ysgol yn cael y cyfle i adolygu'r radd yn fewnol yn gyntaf a gwneud iawn am unrhyw gamgymeriadau. 

Mae hyn yn bwysig oherwydd mae gennym ddealltwriaeth a throsolwg da o'r dysgwyr a'u gwaith a'r prosesau y mae'r ysgol wedi bod drwyddynt i bennu'r graddau. Mae perchnogaeth yr adolygiad canolfan yn cau cylch yr holl broses cyn iddo gael ei drosglwyddo i'r cam allanol." 

Dywedodd Kay Martin, Pennaeth Coleg Caerdydd a'r Fro, "Ar ôl canslo arholiadau roedd yn hanfodol creu strwythur asesu a oedd yn gweithio i ddysgwyr mewn ysgolion a cholegau. 

Mae'r broses raddio a bennir gan y ganolfan wedi'i chynllunio er lles gorau dysgwyr.  Mae'n system gadarn sy'n seiliedig ar degwch o’r asesiadau a’r graddio drwodd i’r apeliadau. 

 Yn ystod y cam apelio, mae'n briodol bod canolfannau'n chwarae rhan yn y broses o adolygu'r penderfyniadau a wnaed wrth ddyfarnu graddau i ddechrau.  Bydd hyn yn galluogi canolfannau i sicrhau bod y graddau hyn wedi'u dyfarnu yn unol â'u modelau asesu cymeradwy. 

Mae disodli arholiadau TGAU, UG a Safon Uwch wedi cyflwyno nifer o heriau.  Fodd bynnag, yn ystod y pandemig byd-eang hwn gwnaed addasiadau er lles gorau dysgwyr tra'n cynnal uniondeb y cymhwyster." 

Dyma'r wybodaeth allweddol sydd wedi'i chynnwys yn y ddogfen: 

  • Mae adolygiad y ganolfan yn gyfle i ddysgwyr ofyn am adolygiad lle maent o'r farn bod camgymeriad wedi'i wneud wrth benderfynu ar eu gradd – mae'r ffocws ar y radd gyffredinol nid ar farcio asesiadau unigol. Nid oes disgwyl i ganolfannau ailfarcio asesiadau.  
  • Mae adolygiad y ganolfan yn gyfle i'r ysgol neu'r coleg wirio nad ydynt wedi gwneud camgymeriad wrth benderfynu ar y radd.    
  • Dylai dysgwyr egluro natur y camgymeriad yn fyr wrth ofyn am adolygiad canolfan. Bydd CBAC yn darparu templedi i ganolfannau a dysgwyr eu defnyddio. 
  • Nid yw adolygiad y ganolfan yn gyfle i ddysgwyr geisio gwella graddau a bennwyd yn deg yn unol â phrosesau asesu a sicrhau ansawdd y ganolfan ac a gefnogir gan y dystiolaeth a'r cofnod gwneud penderfyniadau. 
  • Gellir gwneud apêl cam 2 i CBAC ar ôl cwblhau adolygiad y ganolfan os yw'r dysgwr yn dal i gredu bod camgymeriad gweithdrefnol wedi bod neu fod y radd yn afresymol.  
  • Dim ond os yw ymhell y tu allan i ffiniau barn academaidd resymol ac os na all y dystiolaeth gefnogi'r radd yn rhesymol, y gall CBAC gynnal apêl ar sail dyfarniad academaidd afresymol.  
  • Gall graddau godi neu ostwng, neu aros yr un fath, yn dilyn adolygiad gan y ganolfan ac apêl.